Test plan là gì? Cách viết test plan hiệu quả trong 8 bước

Hoa Nhài

Để quá trình kiểm thử đi theo đúng hướng đã định ra thì Test plan có vai trò rất quan trọng. Công việc Kiểm thử đòi hỏi người thực hiện phải có kỹ thuật, kinh nghiệm và tiến hành theo quy trình định trước. Bất kỳ Tester nào cũng cần hiểu rõ khái niệm Test plan và biết cách xây dựng kế hoạch chi tiết và hiệu quả. Theo dõi bài viết sau đây của Testerpro.vn để hiểu rõ hơn nhé!

test plan

Test plan là gì?

  • Test plan là tài liệu chi tiết mô tả chiến lược kiểm thử, mục tiêu, lịch trình và ước tính cùng khả năng cung cấp các nguồn lực cho kiểm thử (nhân lực, phần mềm, phần cứng). Nói cách khác đây là tài liệu giúp Tester xác định nỗ lực cần thiết để kiểm chứng chất lượng của phần mềm đang được kiểm thử.
  • Nó có vai trò như một bản kế hoạch chi tiết để thực hiện các hoạt động kiểm thử phần mềm. Hay quy trình xác định được quản lý và giám sát từng bước bởi Test Manager.
  • Test plan là tài liệu bắt buộc đối với bất kỳ quy trình kiểm thử phần mềm nào. Bởi nó chính là chiếc la bàn giúp Tester định hướng đường đi của mình trong suốt quá trình kiểm thử.
test plan

Tầm quan trọng của test plan

Việc lập test plan mang đến nhiều lợi ích:

  • Giúp những người ngoài nhóm kiểm thử: nhà phát triển, quản lý doanh nghiệp hay khách hàng có thể hiểu chi tiết về quá trình kiểm thử.
  • Test plan định hướng suy nghĩ của bạn và nó giống như quyển sách với nội dụng về các quy tắc, điều luật cần phải tuân theo để đạt được hiệu cao trong công việc.
  • Các yếu tố quan trọng được lưu lại trong test plan gồm: Test Estimation, Test Scope, Chiến lược test. Vì vậy nó có thể được xem xét lại bởi nhóm quản lý có thể xem xét và tái sử dụng cho các dự án khác.

Cách viết test plan trong 8 bước

test plan

Bước 1: Phân tích sản phẩm (Analyze the product)

Đây là bước đầu tiên nhưng rất quan trọng trong quá trình kiểm thử. Việc nghiên cứu và phân tích sản phẩm sẽ hạn chế được tối thiểu những sai xót không đáng có xảy ra. Analyze the product quyết định cho các tiến trình kiếm thử tiếp theo. Để phân tích sản phẩm thì người lập test plan phải trả lời được những câu hỏi sau đây:

  • Đối tượng sử dụng sản phẩm này là ai?
  • Mục đích của sản phẩm này dùng để làm gì?
  • Sản phẩm này sẽ làm việc ra sao?
  • Cần có những phần cứng và phần mềm nào của sản phẩm?

Bước 2: Lập chiến lược kiểm thử (Develop Test Strategy)

Define Scope of Testing ( Xác định phạm vi kiểm thử)

Một Scope (phạm vi kiểm thử) đúng sẽ giúp đội nhóm có được những thông tin chính xác về quá trình kiểm thử. Đồng thời họ sẽ biết được những nội dung nào được kiểm thử (in-scope) và những gì không (out of scope).

test plan

Phần quy trình xác định phạm vi kiểm thử trong việc xây dựng Test plan gồm 4 giai đoạn:

  • Precise customer requirement: Tại đây bạn cần nắm được yêu cầu chính xác của khách hàng
  • Project Budget: Tiến hành thiết lập ngân sách dự án.
  • Product Specification: Nằm được đặc điểm kỹ thuật sản phẩm
  • Skills & talent of your test team: Kỹ năng & tài năng của nhóm kiểm thử của bạn

Identify Testing Type (Xác định loại kiểm thử)

Mỗi testing type được xây dựng để tìm ra một loại Bug cụ thể. Tuy nhiên tất cả các loại kiểm thử đều hướng tới mục tiêu chung là phát hiện sớm các lỗi trước khi phát hành sản phẩm cho khách hàng. Tùy theo loại sản phẩm hay thuộc tính ở giai đoạn test mà người tạo plan sẽ chọn testing type khác nhau.

Là người quản lý kiểm thử thì bạn cần phải cân nhắc mức độ ưu tiên của các loại kiểm thử. Loại kiểm thử nào được tập trung để kiểm thử ứng dụng web hoặc loại nào nên bỏ qua để tiết kiệm chi phí.

Document Risk & Issues (Rủi ro và vấn đề về Tài liệu)

Risk là sự kiện có xác suất xảy ra trong tương lai rất thấp và có khả năng thua lỗ. Khi Risk xảy ra thì nó sẽ trở thành issue. Ở QA Test Plan thì bạn sẽ ghi lại những rủi ro đó:

RiskGiải pháp giảm rủi ro
Các thành viên trong nhóm thiếu những kỹ năng cơ bản để kiểm thử trang webLúc này bạn cần lên kế hoạch đòa tạo để năng cao kỹ năng cho các thành viên.
Project schedule quá eo hẹp để hoàn thành dự án này đúng thời thời gianBạn cần đặt mức độ ưu tiên (Test Priority) cho từng hoạt động kiểm thử.
Test Manager có kỹ năng quản lý kémCần lên kế hoạch đào tạo cho người quản lý kiểm thử.
Thiếu sự hợp tác ảnh hưởng tiêu cực đến năng suất làm việc của các thành viênHãy động viên, khuyến khích mỗi thành viên trong nhóm thực hiện nhiệm vụ của mình và truyền cảm hứng để họ nỗ lực hơn.
Dự toán sai ngân sách và chi phí tăngBạn hãy thiết lập scope trước khi bắt đầu công việc, chú ý nhiều đến việc lập planning dự án và liên tục theo dõi và đo lường tiến độ.

Tạo Test Logistics

Ở Test Logistics thì người quản lý kiểm thử cần trả lời các câu hỏi:

  • Who will test ? (Ai là người thực hiện kiểm thử): Để lựa chọn được thành viên phù hợp bạn cần xem xét năng lực của họ có đáp ứng được điều kiện cho nhiệm vụ cùng ước tính ngân sách dự án. Chọn sai thành viên cho nhiệm vụ sẽ gây ra các dự án thất bại hay chậm trễ.  Người thực hiện kiểm thử cần có những kỹ năng sau: hiểu được quan điểm của khách, mong muốn chất lượng tốt. Chú ý đến các chi tiết và có sự hợp tác. Trong dự án thì người chịu trách nhiệm kiểm thử là Tester và dựa trên ngân sách dự án thì bạn có thể chọn thành viên trong nội bộ hoặc outsource Tester.
  • When will the test occur? (Khi nào sẽ thực hiện kiểm thử): Các hoạt động kiểm thử cần phải được kết hợp với các hoạt động phát triển liên quan. Bạn hãy bắt đầu kiểm thử khi các mục yêu cầu thỏa mãn 3 yếu tố: tài liệu kiểm thử, nhân lực cùng môi trường Test.

Bước 3: Xác định mục tiêu kiểm thử (Define Test Objective)

test plan
  • Test Objective (Đối tượng kiểm thử) là mục tiêu tổng thể của toàn bộ dự án. Đó là tìm ra càng nhiều lỗi của phần mềm càng nhiều càng tốt để đảm bảo rằng phần mềm không có lỗi trước khi phát hành. Việc xác định đúng mục tiêu sẽ giúp cho việc kiểm thử sản phẩm diễn ra nhanh chóng và suôn sẻ hơn.
  • Nếu muốn xác định Test Objective thì bạn cần liệt kê các tính năng phần mềm (functionality, performance, GUI…) có thể cần kiểm thử. Từ đó xác định mục tiêu, mục đích của kiểm thử dựa trên các tính năng trên.

Bước 4: Xác định tiêu chí kiểm thử (Define Test Criteria)

Tiêu chuẩn hoặc quy tắc để quá trình kiểm thử sản phẩm diễn ra đúng chuẩn đó chính là Test Criteria (Tiêu chí kiểm thử). Gồm có 2 loại tiêu chí chính:

Cach viet test plan hieu qua

Suspension Criteria (Tiêu chí đình chỉ)

Đây là tiêu chí phát hiện ra bugs trong quá trình kiểm thử. Nếu trong quá trình test xuất hiện Suspension Criteria thì chu kỳ kiểm thử hoạt động sẽ bị ngưng lại cho đến khi các tiêu chí được xử lý.

Exit Criteria (Tiêu chí thoát)

Nhằm mục đích xác định các tiêu chí thể hiện sự hoàn thành thành công của giai đoạn kiểm thử. Exit Criteria là kết quả được hướng tới là mục tiêu của test để chuyển sang giai đoạn phát triển tiếp theo.  Cách thức giúp xác định tiêu chí kết thúc của test dựa trên 2 tỷ lệ:

  • Run rate là tỉ số giữa số trường hợp đã kiểm thử trên tổng số trường hợp kiểm thử trên kế hoạch. Chỉ số này bắt buộc là 100%
  • Còn Pass rate là tỷ số giữa số các trường hợp kiểm thử pass trên số trường hợp được thực hiện kiểm thử. Yếu tố này phụ thuộc vào phạm vi dự án và Pass rate càng cao càng tốt.

Bước 5: Hoạch định nguồn lực (Resource Planning)

Ở bất cứ dự án nào thì việc hoạch định nguồn lực là điều cần thiết bởi nguồn lực luôn có giới hạn và riêng biệt dựa theo từng Project. Các nhà quản lý kiểm thử nên liệt kê và xác định rõ nhân lực cùng tài nguyên hệ thống cho dự án để lên kế hoạch để chạy, hoàn thành dự án hợp lý.

test plan

Bước 6: Lập kế hoạch môi trường kiểm thử (Plan Test Environment)

Test Environment là một thiết lập của phần mềm và phần cứng để nhóm test sẽ tiến hành các trường hợp kiểm thử. Môi trường test bao gồm: người dùng cuối, môi trường kinh doanh, môi trường chạy UI, máy chủ,… Để thiết lập Test Environment thì bạn cần có sự hợp tác chặt chẽ giữa Test Team và Development Team. Môi trường kiểm thử lý tưởng sẽ cho phép Tester giám sát mọi biến động của phần mềm trong điều kiện sử dụng thực tế.

test plan

Bước 7: Lập lịch trình và dự toán (Schedule & Estimation)

Ở bước này bạn cần thiết lập project schedule vững chắc trong Test Planning. Bạn có thể phân chia cả quá trình thành những nhiệm vụ (task) nhỏ. Để Test Manager dễ dàng phân bổ thời gian cùng nhiệm chi tiết cho từng task theo dõi tiến độ dự án và kiểm soát chi phí. Để tạo project schedule, người quản lý kiểm thử cần các yếu tố đầu vào gồm:

  • Employee và project deadline: Thể hiện ở ngày làm việc, deadline của dự án cùng tài nguyên sẵn có là những yếu tố ảnh hưởng đến lịch trình.
  • Project estimation (Dự toán công trình): Dựa vào estimation, Test Manager sẽ biết được thời gian hoàn thành dự án để xây dựng project schedule phù hợp.
  • Project Risk(Rủi ro dự án): Việc hiểu được rủi ro giúp Test Manager thêm đủ thời gian vào project schedule để đưa ra phương án xử lý hiệu quả

Bước 8: Xác định phân phối thử nghiệm (Determine Test Deliverables)

test plan

Sản phẩm hoàn chỉnh đã trải qua quá trình kiểm thử là có thể phát hành. Khi tiến hành kiểm thử phần mềm thì các phân phối thử nghiệm là danh sách tất cả các tài liệu, công cụ. Cùng các hiện vật được khai thác để phát triển và dùng để hỗ trợ quá trình Test. Các loại thử nghiệm có thể phát hành gồm:

  • Phân phối trước khi thử nghiệm gồm tài liệu kế hoạch kiểm tra và bộ thử nghiệm các trường hợp thử nghiệm.
  • Phân phối trong quá trình test: tập lệnh thử nghiệm, dữ liệu test, ma trận truy xuất nguồn gốc cùng nhật ký thực thi và lỗi.
  • Phân phối sau thử nghiệm: Kết quả thử nghiệm và báo cáo, quy trình cài đặt, ghi chú phát hành, báo cáo sai xót.

Đến đây thì bạn đọc đã hiểu rõ hơn về test plan và cách thức xây dựng kế hoạch thử nghiệm hiệu quả. Hy vọng rằng bài viết đã cung cấp những thông tin hữu ích và thiết thực để hiểu rõ hơn về nghề nghiệp bạn đang theo đuổi. Nếu có bất cứ vấn đề gì thắc mắc hãy để lại bình luận phía dưới, Testerpro sẽ giải đáp ngay lập tức. 

Nhận ngay ưu đãi lên đến 20 % học phí khi đăng ký Khóa học tester trong tháng này!

4.6/5 - (5 votes)
Từ khóa:
Bình luận
Icon Phone Icon Zalo